Partner serwisu

Polityka czy dbałość o klimat? Cz. 1

Kategoria: Ochrona środowiska

Zbigniew Kasztelewicz
Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

Problem dwutlenku węgla już dawno został przeniesiony z rąk naukowców do rąk polityków, którzy wykorzystują go dla własnych potrzeb. Ochrona środowiska jest dla nich tylko narzędziem do gier politycznych oraz realizowania pobocznych interesów na problemach klimatycznych. Jak aktualna polityka klimatyczno-energetyczna wpływa na rozwój górnictwa odkrywkowego w Polsce?

Polityka czy dbałość o klimat? Cz. 1

Nadrzędnym celem polityki surowcowej powinno być zapewnienie bezpieczeństwa gospodarczego Polski. Ma ono tym mocniejsze podstawy, im bardziej realizowane jest na bazie własnych, krajowych zasobów kopalin. Decyduje to o sile państwa oraz jego faktycznej suwerenności (tj. możliwości nieulegania presjom politycznym poprzez różne formy nacisków, a nawet szantażu gospodarczego, których przykłady mogliśmy śledzić w niedalekiej przeszłości). Uniezależnienie surowcowe od krajów ościennych jest fundamentem rozwoju gospodarczego Polski i stanowi zadanie na miarę I połowy XXI wieku. Dla zapewnienia prawidłowego rozwoju gospodarczego konieczne jest dostarczanie różnych kopalin tj.: energetyczne (węgiel kamienny i brunatny), rudy metali czy surowce skalne. Polska jest krajem zasobnym w te kopaliny i ich wydobycie powinno przyczyniać się do wzbogacenia kraju i jego obywateli.

Rozwój oparty na rodzimych kopalinach zapobiega bezrobociu i emigracji zarobkowej młodych obywateli oraz wymusza rozwój powiązanych z górnictwem firm zaplecza technicznego, instytutów badawczo-projektowych i placówek naukowych. Docelowo powinien on zapewnić bezpieczeństwo surowcowe i energetyczne Polski (Dubiński 2011, Kasztelewicz, 2011, 2013).

Intensywny rozwój gospodarczy zwiększa zapotrzebowanie na te kopaliny. Niestety obecna polityka państwa w zakresie górnictwa nie sprzyja temu rozwojowi, a wręcz przeciwnie: ogranicza go. Brakuje w niej bowiem myślenia kompleksowego i perspektywicznego, zarówno na szczeblu centralnym, jak i na poziomie województw czy gmin. Nie ma obecnie wsparcia rządowego i prawa chroniącego kopaliny przed zabudową oraz wsparcia interesów przedsiębiorcy górniczego. Firmy górnicze niekiedy pozostawiane są same sobie, a za przeciwników mają polityków unijnych, samorządowych, jak również zorganizowane grupy ekologów. Niejednokrotnie można ulec wrażeniu, że interesy ekologiczne i lokalne są przedkładane ponad interesy krajowe.

 

Pakiet klimatyczno-energetyczny 

W dniu 11 grudnia 2008 roku, na szczycie przywódców krajów członkowskich w Brukseli, przyjęto pakiet rozwiązań w zakresie polityki klimatyczno-energetycznej, który w 2009 roku został przyjęty przez Parlament Europejski. Jego główne cele to:

  • zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych przynajmniej o 20% w 2020 r. w porównaniu do bazowego 1990 r. oraz warunkowo o 30% w przypadku zawarcia prawnie wiążącego porozumienia globalnego, w którym inne kraje rozwinięte zobowiążą się do porównywalnej redukcji, a kraje rozwijające się podejmą także adekwatne, dopasowane do swoich możliwości działania,
  • zwiększenie udziału energii produkowanej ze źródeł odnawialnych do 20% w 2020 r. w bilansie energetycznym UE. Odpowiednia Dyrektywa obejmuje swym zakresem trzy sektory gospodarki: produkcję energii elektrycznej, ciepłownictwo oraz transport. Państwa członkowskie powinny zapewnić 10% udziału energii odnawialnej w sektorze transportu,
  • zmniejszenie zużycia energii elektrycznej o 20% do 2020 r. w porównaniu do scenariusza odniesienia business as usual – jako cel indykatywny na poziomie UE, bez towarzyszącej legislacji.

W pakiecie różnicuje się cele redukcji dla UE, dla sektorów objętych i nieobjętych Europejskim Systemem Handlu Uprawnieniami do Emisji (EU ETS), to jest:

  • 21% redukcji emisji w 2020 r. w porównaniu do 2005 r. w sektorach objętych EU ETS,
  • 10% redukcji emisji w 2020 r. w porównaniu do 2005 r. w sektorach nieobjętych EU ETS.

Biorąc pod uwagę kryterium równych wysiłków krajów członkowskich, Polska jest zobowiązana do realizacji następujących celów, różnych od średnich dla całej UE, czyli:

  • możliwość 14% wzrostu emisji w 2020 r. w porównaniu do 2005 r. w sektorach nieobjętych EU ETS, kierując się wielkością Produktu Krajowego Brutto (PKB) na mieszkańca, niższą w Polsce od średniej w UE,
  • zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych do 15% w 2020 r., zamiast 20% jak średnio w UE z uwagi na mniejsze zasoby odnawialnych źródeł energii w Polsce.


 
Autor: Zbigniew Kasztelewicz, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, Akademia Górniczo-Hutnicza


Fot. sxc

 

Cały artykuł przeczytają Państwo w magazynie "Surowce i Maszyny Budowlane" nr 5/2013

zamów prenumeratę w wersji elektronicznej lub drukowanej

 Jak zamówić prenumeratę czasopisma drukowaną/elektroniczną

Strona używa plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. OK, AKCEPTUJĘ