Jest to już 19. umowa o dofinansowanie z FEnIKS. Łączna wartość inwestycji objętych wsparciem to 27,4 mld zł, z czego dofinansowanie unijne wynosi 12,1 mld zł.

Ponad dwukilometrowy tunel

Najbardziej efektowną częścią budowy odcinka drogi ekspresowej S19 Rzeszów Południe - Babica jest tunel o długości 2255 m drążony przez maszynę TBM „Karpatka” – pierwszy taki obiekt w woj. podkarpackim. W połowie grudnia „Karpatka” przebiła się na północną stronę wzgórza Grochowiczna. Obecnie maszyna przygotowywana jest do rozpoczęcia drążenia drugiej nitki tunelu. 

Planowany, całkowity koszt realizacji tego odcinka drogi ekspresowej S19 wynosi ponad 3 mld zł. Kwota wydatków kwalifikowalnych to niemal 1,8 mld zł, a dofinansowanie ze środków UE to prawie 1,5 mld zł. 

W ramach inwestycji powstanie 10,3 km drogi ekspresowej S19 na południe od Rzeszowa, pomiędzy węzłami Rzeszów Południe i Babica. Oprócz wspomnianego tunelu zadanie obejmuje też budowę m.in. węzła drogowego Babica i pary Miejsc Obsługi Podróżnych Lutoryż. Powstaną również obiekty inżynierskie (mosty, wiadukty, przepusty), ekrany akustyczne, zabezpieczenia dla nietoperzy, przejścia dla zwierząt oraz lądowisko dla śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. 

Inwestycja ma istotne znaczenie zarówno dla Polski, jak i dla całej Unii Europejskiej. Wchodzi ona w skład transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T i jest częścią szlaku Via Carpatia. 

FEnIKS na polskich drogach

Wsparcie dla GDDKiA ze środków UE w ramach dwóch priorytetów Programu FEnIKS, dotyczących wsparcia sektora transportu z Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, obejmie 30 projektów drogowych i będzie wynosić łącznie ok. 18 mld zł. Pierwsze umowy o dofinansowanie z nowej puli środków UE, przeznaczonych na lata 2021-2027, były to tzw. umowy fazowane. Źródłem dofinansowania, oprócz FEnIKS, był w ich przypadku również Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 (POIiŚ).  

Łącznie zawarto umowy na sześć inwestycji realizowanych przez GDDKiA:  

• S1 Oświęcim – Bielsko-Biała,      
• S7 Widoma – Kraków Nowa Huta,      
• A2 Mińsk Mazowiecki – Siedlce,      
• S61 Łomża Zachód – Kolno,      
• obwodnice Oświęcimia w ciągu DK44 oraz Poręby i Zawiercia w ciągu DK78.     

Ponadto we wrześniu 2024 r. podpisaliśmy umowę na unijne wsparcie w ramach FEnIKS dla realizacji S3 Świnoujście - Troszyn, a pod koniec listopada 2024 r. dla S7 Miechów – Szczepanowice. Były to dwie pierwsze umowy o dofinansowanie wyłącznie z Programu FEnIKS (bez fazowania z POIiŚ). W grudniu podpisano umowy dla drogi ekspresowej S7 Płońsk - Czosnów oraz Obwodnicy Metropolii Trójmiejskiej.  

Pod koniec kwietnia ubiegłego roku podpisano 11. i 12. umowę na dofinansowanie ze środków UE z Programu FEnIKS. GDDKiA Otrzymała wsparcie w wysokości niemal 1,8 mld zł dla budowy drogi ekspresowej S6 Słupsk - Bożepole Wielkie oraz obwodnicy Opatowa. 13. umowę, dotyczącą dofinansowania budowy autostrady A2 od Siedlec do Białej Podlaskiej, podpisano w czerwcu 2025 r.  

W lipcu podpisano dwie kolejne umowy o dofinansowanie. Dotyczą one budowy drogi ekspresowej S1 Kosztowy - Oświęcim oraz rozbudowy S19 na odcinku Sokołów Małopolski Północ - Jasionka. Pod koniec września zeszłego roku otrzymano unijne wsparcie na budowę dróg ekspresowych S6 Koszalin - Słupsk oraz S19 Lublin - Lubartów Północ. Tym samym przekroczono półmetek środków z UE przyznanych GDDKiA w ramach FEnIKS. 2025 rok zakończono z 18. umowami o dofinansowanie z tego Programu. Ostatnia, podpisana w listopadzie, dotyczyła wsparcia dla budowy S19 Boćki – Chlebczyn. 

Kolejne projekty drogowe są w trakcie oceny lub przygotowywana jest dla nich dokumentacja aplikacyjna w celu pozyskania unijnego dofinansowania.